feat: add chapter 04-idea-to-product specs

This commit is contained in:
2026-09-05 21:58:39 +08:00
parent 5a2b30cad0
commit cf73cbb3da
9 changed files with 880 additions and 0 deletions

View File

@@ -0,0 +1,101 @@
# مشخصات درس‌نامه: داستان کاربر (User Stories)
- **شناسه در سیلابس:** `L4.3`
- **فصل:** فصل ۴: از ایده تا محصول (Ch 4)
- **نوع محتوا:** 📘 درس‌نامه متنی
- **زمان تقریبی مطالعه:** ۱۲ دقیقه
- **پیش‌نیازهای مستقیم:** `L4.2` (از ایده تا مسئله)
---
## ۱. اهداف یادگیری (Learning Objectives - Bloom's Taxonomy)
دانشجو پس از مطالعهٔ این درس‌نامه باید بتواند:
- [ ] **درک کند (Understand):** داستان کاربر (User Story) چیست و چرا بیان نیازمندی‌ها از دیدگاه انسان، کیفیت درک هوش مصنوعی از پروژه را چند برابر می‌کند.
- [ ] **تحلیل/ارزیابی کند (Evaluate):** تفاوت میان «دستور فنی خشک» (مثل: یک جدول و سه اینپوت بساز) با «داستان کاربر هدفمند» (مثل: مدیر بتواند پروژه‌ها را به راحتی ویرایش کند تا اطلاعات بروز بماند) را تشخیص دهد.
- [ ] **به‌کار ببندد (Apply):** ساختار استاندارد سه‌بخشی داستان کاربر را بنویسد: **به عنوان [نقش کاربر]، می‌خواهم [اقدام و عمل] تا [ارزش و منفعت حاصل شود]**.
- [ ] **به‌کار ببندد (Apply):** داستان‌های کاربر پروژه محوری (پورتفولیوی پویا با ادمین و سئو) را در هر دو جبهه کاربر عمومی و مدیر پورتفولیو استخراج و دسته‌بندی کند.
- [ ] **به‌کار ببندد (Apply):** اصول استاندارد INVEST را برای بررسی کوچک و تست‌پذیر بودن داستان‌ها به کار گیرد.
---
## ۲. محدوده و مرزهای محتوا (Scope & Boundaries)
### آنچه باید پوشش داده شود (In-Scope):
1. **داستان کاربر چیست و چرا در وایب کدینگ حیاتی است؟**
* هوش مصنوعی بدون فهم هدف کاربر، کدهایی بی‌روح و فاقد تجربه کاربری مناسب می‌سازد.
* وقتی شما «علت و ارزش» یک فیچر را برای ایجنت توضیح می‌دهید، او بهترین استایل، پیام‌های خطا، حالت‌های بارگذاری و منطق دیتابیس را برای رسیدن به آن ارزش انتخاب می‌کند.
2. **کالبدشکافی فرمول استاندارد داستان کاربر:**
* **«به عنوان یک [کاربر مشخص]...»** (As a...) $\rightarrow$ تعیین زاویه دید و سطح دسترسی.
* **«می‌خواهم [یک کار مشخص انجام دهم]...»** (I want to...) $\rightarrow$ توصیف رفتار و عمل مورد نظر.
* **«تا اینکه [یک ارزش ملموس به دست آورم]...»** (So that...) $\rightarrow$ بیان انگیزه و دلیل وجودی فیچر.
3. **معیارهای سنجش یک داستان کاربر عالی (چارچوب INVEST):**
* مستقل (Independent)، قابل مذاکره (Negotiable)، ارزشمند (Valuable)، قابل تخمین (Estimable)، کوچک (Small)، و تست‌پذیر (Testable).
4. **استخراج داستان‌های کاربر پروژه محوری (پورتفولیوی پویا):**
* **داستان‌های سمت بازدیدکننده (Visitor / Recruiter):**
* «به عنوان یک کارفرما/مدیر استخدام، می‌خواهم پروژه‌ها را بر اساس مهارت یا تکنولوژی (مثل React یا AI) فیلتر کنم تا سریعاً متوجه شوم آیا این متخصص به درد پروژه من می‌خورد یا خیر.»
* «به عنوان یک بازدیدکننده، می‌خواهم با کلیک روی یک پروژه، جزئیات و تصاویر و لینک زنده آن را ببینم تا کیفیت کار واقعی را لمس کنم.»
* **داستان‌های سمت صاحب پورتفولیو (Admin / Creator):**
* «به عنوان صاحب پورتفولیو، می‌خواهم با رمز عبور وارد پنل شوم تا فقط خودم دسترسی تغییر اطلاعات را داشته باشم.»
* «به عنوان صاحب پورتفولیو، می‌خواهم بدون دستکاری کدهای برنامه، یک پروژه جدید را همراه با کاور و توضیحات اضافه یا ویرایش کنم تا رزومه‌ام همیشه بروز باشد.»
* «به عنوان صاحب پورتفولیو، می‌خواهم تایتل و توضیحات سئو و تصویر اشتراک‌گذاری (OG Image) را از پنل تنظیم کنم تا وب‌سایتم در لینکدین و گوگل حرفه‌ای نمایش داده شود.»
5. **هم‌آفرینی داستان‌های کاربر با هوش مصنوعی:**
* پرامپت آماده برای گرفتن یک ایده و تبدیل آن به ۱۰ داستان کاربر مرتب‌شده با ساختار استاندارد.
6. **کال‌اوت‌های Quera:**
* `<details class="violet">`: مقایسه یک دستور خشک تکنیکال با یک داستان کاربر زنده در هدایت خروجی ایجنت Cursor.
* `<details class="red">`: تله اپیک‌های غول‌پیکر (Epic Trap)؛ چرا داستان‌هایی که بیش از یک کار را طلب می‌کنند باید فوراً به داستان‌های کوچک‌تر شکسته شوند.
### آنچه نباید وارد آن شویم (Out-of-Scope):
- تعریف پرسونا با جزئیات جمعیت‌شناختی عمیق (درس بعدی ۴.۴).
- تعیین شروط دقیق تایید تست و معیارهای قبولی (درس ۴.۶).
---
## ۳. مفاهیم کلیدی و کلمات تخصصی (Key Concepts & Terms)
| اصطلاح انگلیسی | معادل فارسی مصوب | توضیح یک‌خطی ساده |
| :--- | :--- | :--- |
| User Story | داستان کاربر | شرح کوتاه و ساده از یک نیاز نرم‌افزاری از زاویه دید و زبان خود کاربر نهایی |
| Persona | پرسونا | کاراکتر فرضی نماینده گروهی از کاربران واقعی با اهداف و رفتارهای مشخص |
| INVEST Framework | چارچوب کیفیت داستان | چک‌لیست ۶ ویژگی ضروری برای اطمینان از کیفیت و قابلیت اجرای یک داستان کاربر |
| Epic | کلان‌داستان / اپیک | نیاز بزرگ و چندوجهی محصول که باید به چندین داستان کاربر کوچک شکسته شود |
| User Intent | نیت و قصد کاربر | انگیزه درونی کاربر از انجام یک عمل که هدایت‌گر طراحی نرم‌افزار است |
---
## ۴. جایگاه‌های تصاویر و نمودارها (Visual & Diagram Placeholders)
> **راهنمای ایجنت نویسنده:** تمام تصاویر باید در پوشهٔ `images/` قرار گرفته و در قالب جدول تک‌خانه‌ای وسط‌چین با کپشن تفصیلی درج شوند:
1. **تصویر کاور درس:** `images/cover.png`
* **موضوع:** کاور مدرن با تم تیره و کارت‌های شیشه‌ای دیجیتال استیک نوت که اجزای یک داستان کاربر را در یک بوم محصول نشان می‌دهد.
2. **آناتومی فرمول داستان کاربر:** `images/user-story-anatomy.png`
* **موضوع:** تصویر شماتیک ۳ قطعه پازل رنگی: [نقش کاربر] + [عمل و خواسته] + [ارزش نهایی].
3. **چک‌لیست شاخص‌های INVEST:** `images/invest-framework-checklist.png`
* **موضوع:** اینفوگرافیک ۶ شاخص: مستقل، ارزشمند، کوچک، تست‌پذیر و ... با تیک‌های سبز بررسی.
4. **نقشه داستان‌های کاربر پورتفولیوی پویا:** `images/portfolio-story-map.png`
* **موضوع:** تفکیک بصری دو ستون اصلی: ستون بازدیدکننده (مشاهده، فیلتر، ارتباط) و ستون مدیر (ورود، مدیریت پروژه‌ها، تنظیمات سئو).
---
## ۵. بخش‌بندی و ساختار محتوایی پیشنهادی درس‌نامه (`README.md`)
1. **تیتر اصلی:** `# داستان کاربر: بیان نیازمندی‌ها از نگاه انسان، نه کد!`
2. **مقدمه ملموس:** چرا گفتن «چه کدی بنویس» به هوش مصنوعی شکست می‌خورد و گفتن «کاربر چه می‌خواهد» معجزه می‌کند؟
3. **جدول کاور درس**
4. **ساختار استاندارد یک داستان کاربر طلایی:** تشریح فرمول سه‌بخشی (نقش، اقدام، ارزش).
5. **چرا هوش مصنوعی عاشق داستان کاربر است؟:** درک زمینه، ایجاد پیام‌های خطا و حالت‌های بصری متناسب.
6. **باکس نکته Quera (`<details class="violet">`):** مقایسه خروجی هوش مصنوعی با پرامپت دستوری در برابر پرامپت داستان کاربر.
7. **چارچوب INVEST: سنجه‌های سلامت یک داستان کاربر:** چگونه بفهمیم داستان ما آماده پیاده‌سازی است؟
8. **داستان‌های کاربر واقعی پروژه پورتفولیوی پویا:**
* داستان‌های سمت بازدیدکننده و استخدام‌کننده.
* داستان‌های سمت صاحب پورتفولیو و پنل ادمین.
* داستان‌های اختصاصی پنل سئو.
9. **همکاری با هوش مصنوعی در استخراج داستان‌ها:** پرامپت آماده ساخت User Storyها.
10. **باکس هشدار Quera (`<details class="red">`):** فرار از تله داستان‌های غول‌پیکر (Epic Trap).
11. **جمع‌بندی درس‌نامه:** مجهز شدن به لنز داستان کاربر و آماده‌سازی برای تعریف پرسونای دقیق مخاطب.
---
## ۶. معیارهای پذیرش (Acceptance Criteria for Reviewer)
- [ ] فرمول استاندارد داستان کاربر و فلسفه پشت آن با زبان شفاف و رسا تبیین شده باشد.
- [ ] کاربرد داستان کاربر در هدایت هوشمند ایجنت‌های وایب کدینگ اثبات شود.
- [ ] داستان‌های کاربر پروژه محوری (پورتفولیوی پویا با ادمین و سئو) به تفکیک دو نقش اصلی در متن درج شوند.
- [ ] شاخص‌های INVEST برای راستی‌آزمایی کیفیت داستان‌ها معرفی گردند.