vibe-coding-college-specs/chapters/04-idea-to-product/07-lesson-writing-prd-with-ai/spec.md

مشخصات درس‌نامه: نوشتن PRD با AI (Writing PRD with AI)

• شناسه در سیلابس: L4.8
• فصل: فصل ۴: از ایده تا محصول (Ch 4)
• نوع محتوا: 📘 درس‌نامه متنی
• زمان تقریبی مطالعه: ۱۵ دقیقه
• پیش‌نیازهای مستقیم: L4.7 (تحلیل نیازمندی‌ها: کارکردی در برابر غیرکارکردی)

---

۱. اهداف یادگیری (Learning Objectives - Bloom's Taxonomy)

دانشجو پس از مطالعهٔ این درس‌نامه باید بتواند:

• درک کند (Understand): سند نیازمندی‌های محصول (PRD) در دوران وایب کدینگ چیست و چرا اسناد قطور و سنتی جای خود را به اسناد چابک مارک‌داون (PRD.md) به عنوان منبع حقیقت داده‌اند.
• درک کند (Understand): ساختار استاندارد ۶ بخشی چارچوب PRD سبک و مهندسی‌شده (Lean Vibe PRD Framework) چگونه چیده می‌شود.
• به‌کار ببندد (Apply): چرخه هم‌آفرینی سه‌مرحله‌ای (پرامپت اولیه \rightarrow نقد و پیرایش معمارانه انسان \rightarrow خروجی تمیز) را برای تولید سند PRD با هوش مصنوعی اجرا کند.
• به‌کار ببندد (Apply): بخش‌های کلیدی سند PRD پروژه محوری (پورتفولیوی پویا با پنل ادمین و سئو) را با استفاده از قطعه‌کدهای راهنما (Snippets) تکمیل و اعتبارسنجی کند.
• تحلیل/ارزیابی کند (Evaluate): چرا قرار گرفتن فایل PRD.md در ریشه مخزن پروژه، خطای ایجنت در حالت‌های چندفایلی (Composer) را به شدت کاهش می‌دهد.

---

۲. محدوده و مرزهای محتوا (Scope & Boundaries)

آنچه باید پوشش داده شود (In-Scope):

1. انقلاب در مفهوم PRD؛ از کتابچه‌های بایگانی تا مغز متفکر ایجنت:
   • در مهندسی سنتی، PRD سندی ۵۰ صفحه‌ای بود که ماه‌ها خاک می‌خورد.
   • در وایب کدینگ، PRD یک فایل متنی فشرده و زنده به نام PRD.md در ریشه پروژه است که ایجنت با خواندن آن می‌فهمد کل پروژه چه می‌خواهد و چه مرزهایی دارد.
2. کالبدشکافی چارچوب ۶ بخشی سند Lean Vibe PRD:
   • بخش ۱: خلاصه و بیانیه مسئله (Overview & Problem Statement): چرا این محصول ساخته می‌شود و چه دردی را حل می‌کند؟
   • بخش ۲: پرسونای هدف و مسیر کاربر (Personas & User Journeys): مریم (کارفرما) و آرش (صاحب پورتفولیو).
   • بخش ۳: محدوده نسخه اول (MVP Scope via MoSCoW): تعیین صریح موارد In-Scope و Out-of-Scope.
   • بخش ۴: ویژگی‌ها و معیارهای پذیرش (Features & Acceptance Criteria): تعریف رفتارها در قالب Given-When-Then.
   • بخش ۵: نیازمندی‌های غیرکارکردی (NFRs): سرعت، واکنش‌گرایی در موبایل، امنیت روت‌ها و ساختار متاتگ‌های سئو.
   • بخش ۶: فناوری‌ها و استک فنی (Tech Stack & Architecture): چارچوب انتخابی (Next.js, Tailwind, Supabase).
3. فرایند سه‌مرحله‌ای هم‌آفرینی سند با هوش مصنوعی (The Co-Authoring Loop):
   • گام ۱ (پرامپت اولیه): ارسال ایده، پرسونا و محدوده به هوش مصنوعی با پرامپت ساخت‌یافته.
   • گام ۲ (نقد و پیرایش توسط انسان): حذف گزافه‌گویی‌های مدل، کوتاه کردن جملات، و شفاف‌سازی معیارهای پذیرش.
   • گام ۳ (ذخیره به عنوان منبع حقیقت): ذخیره در فایل PRD.md برای رجوع مداوم ادیتور.
4. نمونه‌های قطعه‌کد (Snippets) واقعی از PRD پروژه پورتفولیوی پویا:
   • ارائه قطعات متن آماده برای هر بخش از سند پورتفولیو (شامل تعریف پنل ادمین، احراز هویت، و بخش مدیریت سئو) به گونه‌ای که دانشجو شیوه نگارش را عمیقاً لمس کند.
5. کال‌اوت‌های Quera:
   • <details class="violet">: نحوه ارجاع به فایل PRD.md در Cursor Composer با کاراکتر @PRD.md جهت تولید کدهای کاملاً هماهنگ.
   • <details class="red">: تله «سند قطور و خسته‌کننده»؛ پرهیز جدی از تولید متون طولانی؛ سند باید فشرده، دقیق و خوانا برای مدل باشد.

آنچه نباید وارد آن شویم (Out-of-Scope):

• تبدیل سند به ریزتسک‌های گام‌به‌گام برای اجرا (درس بعدی ۴.۹).
• ورود به جزئیات دیزاین سیستم یا فیگما (فصل ۵).

---

۳. مفاهیم کلیدی و کلمات تخصصی (Key Concepts & Terms)

اصطلاح انگلیسی	معادل فارسی مصوب	توضیح یک‌خطی ساده
PRD (Product Requirements Document)	سند نیازمندی‌های محصول	سند مرجع مشخص‌کننده اهداف، رفتارها و معیارهای یک نرم‌افزار قبل از شروع ساخت
Lean PRD	سند چابک و سبک	ساختار فشرده و متمرکز از PRD متناسب با سرعت و ظرفیت پنجره بافت هوش مصنوعی
Single Source of Truth (SSOT)	منبع واحد حقیقت	مرجع متنی واحدی در پروژه که پاسخ تمامی ابهامات رفتاری و طراحی از روی آن استخراج می‌شود
Co-Authoring	هم‌آفرینی / تالیف مشترک	تعامل رفت‌وبرگشتی انسان و هوش مصنوعی برای تولید، نقد و پالایش اسناد مهندسی
Tech Stack	پشته فناوری	ترکیب فریم‌ورک‌ها، زبان‌ها، پایگاه داده و کتابخانه‌های مورد استفاده در ساخت نرم‌افزار

---

۴. جایگاه‌های تصاویر و نمودارها (Visual & Diagram Placeholders)

راهنمای ایجنت نویسنده: تمام تصاویر باید در پوشهٔ images/ قرار گرفته و در قالب جدول تک‌خانه‌ای وسط‌چین با کپشن تفصیلی درج شوند:

1. تصویر کاور درس: images/cover.png
   • موضوع: کاور مدرن با تم تیره که سند درخشان PRD.md را در مرکز معماری دیجیتال پروژه با خطوط اتصال نوری به ادیتور و ایجنت نمایش می‌دهد.
2. آناتومی چارچوب ۶ بخشی سند چابک: images/lean-prd-framework.png
   • موضوع: اینفوگرافیک ساختاری ۶ بلوک: ۱. بیان مسئله \rightarrow ۲. پرسونا \rightarrow ۳. محدوده \rightarrow ۴. فیچرها \rightarrow ۵. الزامات کیفی \rightarrow ۶. استک فنی.
3. چرخه سه‌مرحله‌ای هم‌آفرینی با هوش مصنوعی: images/co-authoring-prd-cycle.png
   • موضوع: دیاگرام تعاملی: پرامپت سازنده انسان \rightarrow پیش‌نویس اولیه AI \rightarrow نقد و پیرایش معمار انسان \rightarrow سند نهایی در PRD.md.
4. سند PRD در نقش قطب‌نمای ایجنت در ادیتور: images/prd-as-agent-compass.png
   • موضوع: اسکرین‌شات تمیز از فراخوانی @PRD.md در Composer محیط Cursor که مانع از انحراف مدل می‌شود.

---

۵. بخش‌بندی و ساختار محتوایی پیشنهادی درس‌نامه (README.md)

1. تیتر اصلی: # نوشتن PRD با AI: ساخت منبع واحد حقیقت برای ایجنت‌ها
2. مقدمه: چرا نوشتن یک سند سبک و شفاف، تفاوت میان سردرگمی ایجنت و خروجی شگفت‌انگیز است؟
3. جدول کاور درس
4. تغییر پارادایم: از اسناد قطور تا فایل زنده PRD.md: فلسفه وجودی سند در وایب کدینگ.
5. چارچوب ۶ بخشی Lean Vibe PRD: تشریح ارکان شش‌گانه با زبان روشن.
6. فرایند گام‌به‌گام هم‌آفرینی با هوش مصنوعی:
   • پرامپت استاندارد تولید پیش‌نویس اول.
   • روش‌های پیرایش و حذف حاشیه‌های اضافی توسط معمار انسان.
7. برش‌هایی از PRD واقعی پروژه محوری (پورتفولیوی پویا):
   • ارائه اسنیپت‌های بیانیه مسئله، پرسونا، محدوده MoSCoW.
   • اسنیپت معیارهای قبولی ورود، ادمین و سئو.
   • اسنیپت الزامات کیفی و استک فنی.
8. باکس نکته طلایی Quera (<details class="violet">): استفاده از دستور @PRD.md در محیط کامپوزر ادیتورها.
9. باکس هشدار Quera (<details class="red">): فرار از تله اسناد حجیم و غیرقابل خواندن برای مدل‌های زبانی.
10. جمع‌بندی درس‌نامه: تولد سند کامل پروژه و آماده‌سازی برای تبدیل آن به فهرست تسک‌های اجرایی.

---

۶. معیارهای پذیرش (Acceptance Criteria for Reviewer)

• چارچوب استاندارد ۶ بخشی PRD چابک با منطق محکم ارائه شده باشد.
• فرایند تعاملی هم‌آفرینی (Co-Authoring) با هوش مصنوعی به جای کپی منفعلانه آموزش داده شود.
• قطعات نمونه (Snippets) مشخص از سند پورتفولیوی پویا در متن گنجانده شده باشد.
• اهمیت قرارگیری فایل PRD.md در ریشه پروژه و فراخوانی آن در ادیتور برجسته گردد.