9.4 KiB
9.4 KiB
مشخصات درسنامه: آمادهسازی سیستم (System Preparation)
- شناسه در سیلابس:
L3.2 - فصل: فصل ۳: راهاندازی محیط کار (Ch 3)
- نوع محتوا: 📘 درسنامه متنی
- زمان تقریبی مطالعه: ۱۵ دقیقه
- پیشنیازهای مستقیم:
L3.1(اهداف فصل سوم)
۱. اهداف یادگیری (Learning Objectives - Bloom's Taxonomy)
دانشجو پس از مطالعهٔ این درسنامه باید بتواند:
- بهکار ببندد (Apply): ابزارهای پایه موتور اجرایی وب (Node.js نسخه پایدار LTS و مدیر پکیج npm) را روی سیستمعامل خود (ویندوز، مک یا لینوکس) با استفاده از راهنمای اختصاصی کشویی نصب و بررسی کند.
- بهکار ببندد (Apply): ترمینال مدرن و بهینهسازیشده را روی سیستم خود راهاندازی کند و فرمانهای پایهای بررسی نسخه (
node -vوnpm -v) را به درستی اجرا نماید. - تحلیل/ارزیابی کند (Evaluate): خطای متداول محدودیت اجرای اسکریپتها در پاورشل ویندوز (PowerShell Execution Policy) را شناسایی و با دستور مجاز رفع کند.
- بهکار ببندد (Apply): حسابهای کاربری ضروری توسعه (GitHub، سرویسهای هوش مصنوعی و پلتفرمهای ابری) را با رعایت نکات پایداری آیپی و ایمن ایجاد کند.
- بهکار ببندد (Apply): مرورگر استاندارد توسعه وب (گوگل کروم یا بریو) را برای بازرسی و مشاهده زنده پروژهها آماده سازد.
۲. محدوده و مرزهای محتوا (Scope & Boundaries)
آنچه باید پوشش داده شود (In-Scope):
- چکلیست نیازمندیهای پایه سیستم:
- سیستمعامل بهروز (ویندوز ۱۰/۱۱، مکاواس یا توزیعهای لینوکس).
- حداقل حافظه رم پیشنهادی (۸ گیگابایت به بالا) و اتصال اینترنت پایدار.
- نصب Node.js (موتور اجرای جاوااسکریپت و وب مدرن):
- انتخاب نسخه پایدار (LTS - Long Term Support) و چرایی پرهیز از نسخه Current برای نوآموزان.
- راهنمای نصب چندسکویی در قالب ۳ منوی کشویی مجزا:
<details><summary>راهنمای نصب در ویندوز (Windows)</summary> ... </details>: دانلود اینستالر رسمی MSI و تنظیم پیشفرضها.<details><summary>راهنمای نصب در مکاواس (macOS)</summary> ... </details>: استفاده از پکیج رسمی یا دستور Homebrew (brew install node).<details><summary>راهنمای نصب در لینوکس (Linux - Ubuntu/Debian)</summary> ... </details>: استفاده از مخازن NodeSource یا دستورapt install nodejs npm.
- تست و بررسی درستی نصب در ترمینال:
- ارائه دستورات بررسی سلامت با منوهای کشویی متناظر سیستمعاملها (
node -vوnpm -v).
- ارائه دستورات بررسی سلامت با منوهای کشویی متناظر سیستمعاملها (
- تنظیمات حیاتی ترمینال در ویندوز (رفع خطای اسکریپت):
- حل خطای معروف
PSSecurityExceptionوrunning scripts is disabledبا اجرای دستور ایمن:
Set-ExecutionPolicy RemoteSigned -Scope CurrentUser
- حل خطای معروف
- مرورگر وب مدرن برای توسعهدهندگان:
- نصب Google Chrome یا Brave و آشنایی بسیار اولیه با کلید
F12یا راستکلیک و گزینهInspect(ابزار بازرسی عناصر).
- نصب Google Chrome یا Brave و آشنایی بسیار اولیه با کلید
- ساخت حسابهای کاربری حیاتی:
- ثبتنام در GitHub (خانه پروژههای نرمافزاری).
- ساخت حساب در پلتفرمهای هوش مصنوعی (Anthropic Claude یا OpenAI / OpenRouter).
- کالاوتهای Quera:
<details class="red">: حل خطای دسترسی اسکریپت در ویندوز (رفع باگ PowerShell).<details class="violet">: پایداری آیپی حین ساخت اکانتهای خارجی جهت جلوگیری از بلاک شدن خودکار.
آنچه نباید وارد آن شویم (Out-of-Scope):
- نصب ادیتور Cursor (در درس ۳.۳ پوشش داده میشود).
- نصب ایجنتهای ترمینال مثل Claude Code (در درس ۳.۴ ارائه میشود).
- آموزش تخصصی دستورات گیت (درس ۳.۶).
۳. مفاهیم کلیدی و کلمات تخصصی (Key Concepts & Terms)
| اصطلاح انگلیسی | معادل فارسی مصوب | توضیح یکخطی ساده |
|---|---|---|
| Node.js LTS | نسخه پایدار نود جیاس | محیط اجرای جاوااسکریپت در خارج از مرورگر با حداکثر سازگاری و کمترین باگ |
| npm (Node Package Manager) | مدیر بستههای نود | مخزن و ابزار دانلود و مدیریت ابزارها و کتابخانههای نرمافزاری |
| Execution Policy | سیاست اجرای اسکریپت | لایه امنیتی ویندوز برای کنترل امکان اجرای اسکریپتهای خط فرمان |
| DevTools / Inspect | ابزارهای توسعه مرورگر | پنل داخلی مرورگر برای دیدن ظاهر، کدهای صفحه و خطاهای بصری وب |
| Single IP Consistency | ثبات آدرس اینترنتی | استفاده از لوکیشن مشخص جهت پیشگیری از هشدارهای تقلب سرویسهای خارجی |
۴. جایگاههای تصاویر و نمودارها (Visual & Diagram Placeholders)
راهنمای ایجنت نویسنده: تمام تصاویر باید در پوشهٔ
images/قرار گرفته و در قالب جدول تکخانهای وسطچین با کپشن تفصیلی درج شوند:
- تصویر کاور درس:
images/cover.png- موضوع: کاور با تم تیره و لوگوهای Node.js، GitHub، ترمینال و ویندوز/مک که آمادهسازی موتور محرک سیستم را تداعی میکند.
- چکلیست آمادهسازی سیستم:
images/system-prep-checklist.png- موضوع: اینفوگرافیک ۴ تیک سبز طلایی: ۱. مرورگر بهینه
\rightarrow۲. Node.js LTS\rightarrow۳. اکانت GitHub\rightarrow۴. محیط ترمینال سالم.
- موضوع: اینفوگرافیک ۴ تیک سبز طلایی: ۱. مرورگر بهینه
- تست سلامت نود و npm در ترمینال:
images/terminal-version-check.png- موضوع: اسکرینشات تمیز از خروجی دستورات
node -vوnpm -vبا کادر تایید سبز.
- موضوع: اسکرینشات تمیز از خروجی دستورات
- حل خطای PowerShell در ویندوز:
images/powershell-execution-fix.png- موضوع: اسکرینشات قبل و بعد: خطای قرمزرنگ اسکریپت در برابر حل آن با دستور
Set-ExecutionPolicy.
- موضوع: اسکرینشات قبل و بعد: خطای قرمزرنگ اسکریپت در برابر حل آن با دستور
۵. بخشبندی و ساختار محتوایی پیشنهادی درسنامه (README.md)
- تیتر اصلی:
# آمادهسازی سیستم: گام اول تجهیز محیط کار - مقدمه: چرا به این ابزارهای پیشنیاز احتیاج داریم؟
- جدول کاور درس
- چکلیست پیشنیازهای سختافزاری و نرمافزاری: مشخصات حداقلی و ایدهآل سیستم.
- نصب Node.js (نسخه LTS):
- چرایی اهمیت Node.js در توسعه مدرن.
- ۳ زبانه کشویی برای Windows، macOS و Linux.
- بررسی صحت نصب در ترمینال: تست نسخهها با منوهای کشویی سیستمعاملها.
- باکس هشدار و رفع خطای Quera (
<details class="red">): تنظیم Execution Policy در PowerShell ویندوز. - مرورگر استاندارد توسعه و نگاهی به DevTools: معرفی Chrome/Brave و پنجره Inspect.
- ساخت حسابهای کاربری ضروری (GitHub و سرویسهای AI): گامهای عضویت امن.
- باکس نکته Quera (
<details class="violet">): نکات پایداری آیپی حین ساخت حسابها. - جمعبندی درسنامه: اعلام سبز شدن تمام چراغهای پایه سیستم برای ورود به ابزارهای هوش مصنوعی.
۶. معیارهای پذیرش (Acceptance Criteria for Reviewer)
- برای تمامی مراحل نصب و بررسی، منوهای کشویی جداگانه برای Windows، macOS و Linux وجود داشته باشد.
- راهکار حل خطای اسکریپت در PowerShell ویندوز با دستور دقیق و امن ارائه شده باشد.
- نسخه پیشنهادی Node.js حتماً LTS باشد و دلیل پرهیز از نسخه آزمایشی ذکر شده باشد.
- راهنمای ساخت حسابهای GitHub با لحن تشویقی و صریح همراه با نکات احتیاطی پوشش داده شود.