10 KiB
10 KiB
مشخصات درسنامه: احراز هویت (Authentication & Route Protection)
- شناسه در سیلابس:
L7.7 - فصل: فصل ۷: داده و بکاند (Ch 7)
- نوع محتوا: 📘 درسنامه متنی
- زمان تقریبی مطالعه: ۱۵ دقیقه
- پیشنیازهای مستقیم:
L7.6(اتصال پروژه به دیتابیس)
۱. اهداف یادگیری (Learning Objectives - Bloom's Taxonomy)
دانشجو پس از مطالعهٔ این درسنامه باید بتواند:
- درک کند (Understand): تفاوت بنیادین میان احراز هویت (Authentication - شما چه کسی هستید؟) و سطح دسترسی (Authorization - شما اجازه ورود به کدام اتاقها را دارید؟) چیست.
- بهکار ببندد (Apply): حساب کاربری ادمین اصلی را در بخش کاربران داشبورد Supabase Auth ایجاد کرده و ثبتنام عمومی غریبهها را غیرفعال سازد.
- بهکار ببندد (Apply): صفحه ورود مدرن (
/login) را با فیلدهای ایمیل، رمز عبور، مدیریت وضعیتهای لودینگ و پیام خطای فارسی پیادهسازی کند. - بهکار ببندد (Apply): متد احراز هویت رسمی
supabase.auth.signInWithPasswordرا فراخوانی کرده و کاربر را پس از تایید به داشبورد/adminهدایت کند. - تحلیل/ارزیابی کند (Evaluate): سازوکار محافظت از مسیرها (Route Guard) در Next.js را به کار گیرد؛ اطمینان حاصل کند که افراد بدون نشست فعال (Active Session) به طور خودکار به صفحه ورود ریدایرکت میشوند.
۲. محدوده و مرزهای محتوا (Scope & Boundaries)
آنچه باید پوشش داده شود (In-Scope):
- تفاوت مفهوم احراز هویت با تعیین سطح دسترسی:
- Authentication (احراز هویت): اثبات هویت با نام کاربری و رمز عبور (کارت ملی دیجیتال).
- Authorization (مجوز دسترسی): بررسی اینکه آیا این کاربر تاییدشده، اجازه ویرایش کارهای پورتفولیو یا تغییر سئو را دارد یا فقط یک بیننده عادی است.
- پیکربندی اختصاصی احراز هویت در Supabase Auth:
- چرا در پورتفولیوی شخصی نیازی به فرم ثبتنام عمومی نیست؟
- رفتن به Authentication
\rightarrowUsers\rightarrowAdd User و ساخت حساب ادمین اختصاصی با ایمیل و پسورد امن. - خاموش کردن گزینه ثبتنام عمومی (Disable Public Signups) در تنظیمات Auth جهت حفظ انحصار مالک پورتفولیو.
- پیادهسازی صفحه ورود شیک (
src/app/login/page.tsx):- کارت تاریک و مینیمال با کامپوننتهای شادسیان (
Card,Input,Button). - فرم دریافت ایمیل و رمز عبور.
- دکمه ورود همراه با اسپینر لودینگ حین اعتبارسنجی.
- نمایش خطای فارسی («ایمیل یا رمز عبور اشتباه است») در صورت اشتباه بودن رمز.
- کارت تاریک و مینیمال با کامپوننتهای شادسیان (
- منطق لاگین با کلاینت Supabase:
- اجرای متد
signInWithPassword:const { data, error } = await supabase.auth.signInWithPassword({ email, password, }); if (!error) { router.push('/admin'); }
- اجرای متد
- محافظت از مسیرهای ادمین (Route Guard):
- پیادهسازی لایه نگهبان در
src/app/admin/layout.tsx:- بررسی
supabase.auth.getSession(). - اگر کاربری لاگین نبود
\rightarrowریدایرکت فوری به/login. - اگر ادمین تایید شده بود
\rightarrowنمایش محتوای داشبورد و سایدبار.
- بررسی
- پیادهسازی لایه نگهبان در
- دکمه خروج ایمن (Sign Out):
- فراخوانی
supabase.auth.signOut()و بازگشت به صفحه اصلی سایت.
- فراخوانی
- کالاوتهای Quera:
<details class="violet">: تفاوت بنیادین Authentication و Authorization؛ دو ستون تفکیکناپذیر امنیت نرمافزار.<details class="red">: غیرفعال کردن ثبتنام عمومی؛ پورتفولیوی شخصی متعلق به شماست، اجازه ندهید افراد متفرقه با ایمیل خود در دیتابیس شما کاربر بسازند!
آنچه نباید وارد آن شویم (Out-of-Scope):
- لاگینهای اجتماعی پیشرفته (Google OAuth یا GitHub OAuth) در این مرحله.
- تایید دو مرحلهای پیامکی (2FA) یا بازیابی رمز با سرویسهای ایمیل شخص ثالث (فصل ۱۰).
۳. مفاهیم کلیدی و کلمات تخصصی (Key Concepts & Terms)
| اصطلاح انگلیسی | معادل فارسی مصوب | توضیح یکخطی ساده |
|---|---|---|
| Authentication (AuthN) | احراز هویت | فرایند تایید هویت کاربر با بررسی اعتبار اطلاعات ورودی (ایمیل و رمز عبور) |
| Authorization (AuthZ) | اعطای مجوز دسترسی | تعیین سطح دسترسی کاربر تاییدشده برای مشاهده یا دستکاری بخشهای خاص نرمافزار |
| Active Session | نشست فعال کاربری | وضعیت برقراری ارتباط احراز هویتشده که در کوکیهای امن مرورگر ذخیره میشود |
| Route Guard | نگهبان مسیر | سد امنیتی نرمافزاری که ورود به صفحات محافظتشده را مشروط به لاگین بودن کاربر میکند |
| Public Signup Disable | بستن ثبتنام عمومی | تنظیم امنیتی برای جلوگیری از ثبتنام افراد متفرقه در نرمافزارهای تککاربره یا مدیریتی |
۴. جایگاههای تصاویر و نمودارها (Visual & Diagram Placeholders)
راهنمای ایجنت نویسنده: تمام تصاویر باید در پوشهٔ
images/قرار گرفته و در قالب جدول تکخانهای وسطچین با کپشن تفصیلی درج شوند:
- تصویر کاور درس:
images/cover.png- موضوع: کاور مدرن با تم تیره و یک قفل دیجیتال نئونی درخشان که درگاه ورود به پنل مدیریت را با کارت اعتباری امنیتی محافظت میکند.
- تفاوت احراز هویت با مجوز دسترسی:
images/authn-vs-authz-diagram.png- موضوع: تصویر مقایسهای: کارت شناسایی عکسدار (احراز هویت: شما مریم هستید) در برابر کلید دسترسی اتاق سرور (مجوز دسترسی: آیا کلید این در را دارید؟).
- پنل مدیریت کاربران در استودیو Supabase:
images/supabase-auth-users-admin.png- موضوع: اسکرینشات از تب Authentication با نمایش کاربر ادمین ساختهشده و تیک سبز تایید هویت.
- صفحه لاگین طراحیشده در فرانتاند:
images/login-page-interface.png- موضوع: اسکرینشات از کارت ورود به پنل ادمین روی آدرس
localhost:3000/loginبا استایل شیک شیشهای.
- موضوع: اسکرینشات از کارت ورود به پنل ادمین روی آدرس
- فلوچارت نگهبان مسیر (Route Guard Flow):
images/route-guard-redirect-flow.png- موضوع: نمودار تصمیمگیری: کاربر به
/adminمیرود\rightarrowشرط بررسی نشست فعال\rightarrowبله: نمایش داشبورد / خیر: ریدایرکت خودکار به/login.
- موضوع: نمودار تصمیمگیری: کاربر به
۵. بخشبندی و ساختار محتوایی پیشنهادی درسنامه (README.md)
- تیتر اصلی:
# احراز هویت: نصب قفل امنیتی بر دروازه پنل مدیریت - مقدمه: چرا یک نرمافزار تجاری بدون سیستم احراز هویت، شبیه به خانهای بدون در و پیکر است؟
- جدول کاور درس
- تفاوت بنیادین احراز هویت (AuthN) و مجوز دسترسی (AuthZ): مفهوم هویت در برابر اجازه.
- تنظیم حساب ادمین در Supabase Auth:
- ساخت دستی ادمین در داشبورد ابری.
- بستن ثبتنام عمومی برای حفظ مالکیت اختصاصی.
- باکس هشدار Quera (
<details class="red">): اهمیت قفل کردن ثبتنام در پورتفولیوی تککاربره. - طراحی و ساخت صفحه ورود شیک (
/login):- کامپوننتهای فرم و وضعیت لودینگ.
- مدیریت خطاهای رمز عبور نادرست.
- فراخوانی متد لاگین با کلاینت سوپابیس (
signInWithPassword): ورود به حریم امن. - محافظت از مسیرها با Route Guard در Next.js: ریدایرکت خودکار غریبهها به صفحه ورود.
- باکس نکته Quera (
<details class="violet">): تمایز دو مفهوم AuthN و AuthZ در مهندسی وب مدرن. - دکمه خروج ایمن (Sign Out): پاک کردن نشست و بازگشت به صفحه اصلی.
- جمعبندی درسنامه: امن شدن کامل پنل مدیریت و ورود به درس نهایی فصل: امنیت سطح ردیف (RLS) در دیتابیس.
۶. معیارهای پذیرش (Acceptance Criteria for Reviewer)
- تفاوت احراز هویت و مجوز دسترسی با ادبیات دقیق و تمثیل ملموس تبیین شده باشد.
- مراحل ساخت کاربر ادمین در Supabase و لزوم غیرفعالسازی ثبتنام عمومی مستند گردد.
- کدهای صفحه لاگین و فراخوانی متد
signInWithPasswordبه طور کامل در متن لحاظ شوند. - منطق محافظت از مسیر
/adminبا مکانیزم ریدایرکت امن تشریح شود.