Files
vibe-coding-college-specs/chapters/04-idea-to-product/07-lesson-writing-prd-with-ai/spec.md

100 lines
10 KiB
Markdown
Raw Blame History

This file contains ambiguous Unicode characters
This file contains Unicode characters that might be confused with other characters. If you think that this is intentional, you can safely ignore this warning. Use the Escape button to reveal them.
# مشخصات درس‌نامه: نوشتن PRD با AI (Writing PRD with AI)
- **شناسه در سیلابس:** `L4.8`
- **فصل:** فصل ۴: از ایده تا محصول (Ch 4)
- **نوع محتوا:** 📘 درس‌نامه متنی
- **زمان تقریبی مطالعه:** ۱۵ دقیقه
- **پیش‌نیازهای مستقیم:** `L4.7` (تحلیل نیازمندی‌ها: کارکردی در برابر غیرکارکردی)
---
## ۱. اهداف یادگیری (Learning Objectives - Bloom's Taxonomy)
دانشجو پس از مطالعهٔ این درس‌نامه باید بتواند:
- [ ] **درک کند (Understand):** سند نیازمندی‌های محصول (PRD) در دوران وایب کدینگ چیست و چرا اسناد قطور و سنتی جای خود را به اسناد چابک مارک‌داون (`PRD.md`) به عنوان منبع حقیقت داده‌اند.
- [ ] **درک کند (Understand):** ساختار استاندارد ۶ بخشی چارچوب PRD سبک و مهندسی‌شده (Lean Vibe PRD Framework) چگونه چیده می‌شود.
- [ ] **به‌کار ببندد (Apply):** چرخه هم‌آفرینی سه‌مرحله‌ای (پرامپت اولیه $\rightarrow$ نقد و پیرایش معمارانه انسان $\rightarrow$ خروجی تمیز) را برای تولید سند PRD با هوش مصنوعی اجرا کند.
- [ ] **به‌کار ببندد (Apply):** بخش‌های کلیدی سند PRD پروژه محوری (پورتفولیوی پویا با پنل ادمین و سئو) را با استفاده از قطعه‌کدهای راهنما (Snippets) تکمیل و اعتبارسنجی کند.
- [ ] **تحلیل/ارزیابی کند (Evaluate):** چرا قرار گرفتن فایل `PRD.md` در ریشه مخزن پروژه، خطای ایجنت در حالت‌های چندفایلی (Composer) را به شدت کاهش می‌دهد.
---
## ۲. محدوده و مرزهای محتوا (Scope & Boundaries)
### آنچه باید پوشش داده شود (In-Scope):
1. **انقلاب در مفهوم PRD؛ از کتابچه‌های بایگانی تا مغز متفکر ایجنت:**
* در مهندسی سنتی، PRD سندی ۵۰ صفحه‌ای بود که ماه‌ها خاک می‌خورد.
* در وایب کدینگ، PRD یک فایل متنی فشرده و زنده به نام `PRD.md` در ریشه پروژه است که ایجنت با خواندن آن می‌فهمد کل پروژه چه می‌خواهد و چه مرزهایی دارد.
2. **کالبدشکافی چارچوب ۶ بخشی سند Lean Vibe PRD:**
* **بخش ۱: خلاصه و بیانیه مسئله (Overview & Problem Statement):** چرا این محصول ساخته می‌شود و چه دردی را حل می‌کند؟
* **بخش ۲: پرسونای هدف و مسیر کاربر (Personas & User Journeys):** مریم (کارفرما) و آرش (صاحب پورتفولیو).
* **بخش ۳: محدوده نسخه اول (MVP Scope via MoSCoW):** تعیین صریح موارد In-Scope و Out-of-Scope.
* **بخش ۴: ویژگی‌ها و معیارهای پذیرش (Features & Acceptance Criteria):** تعریف رفتارها در قالب Given-When-Then.
* **بخش ۵: نیازمندی‌های غیرکارکردی (NFRs):** سرعت، واکنش‌گرایی در موبایل، امنیت روت‌ها و ساختار متاتگ‌های سئو.
* **بخش ۶: فناوری‌ها و استک فنی (Tech Stack & Architecture):** چارچوب انتخابی (Next.js, Tailwind, Supabase).
3. **فرایند سه‌مرحله‌ای هم‌آفرینی سند با هوش مصنوعی (The Co-Authoring Loop):**
* **گام ۱ (پرامپت اولیه):** ارسال ایده، پرسونا و محدوده به هوش مصنوعی با پرامپت ساخت‌یافته.
* **گام ۲ (نقد و پیرایش توسط انسان):** حذف گزافه‌گویی‌های مدل، کوتاه کردن جملات، و شفاف‌سازی معیارهای پذیرش.
* **گام ۳ (ذخیره به عنوان منبع حقیقت):** ذخیره در فایل `PRD.md` برای رجوع مداوم ادیتور.
4. **نمونه‌های قطعه‌کد (Snippets) واقعی از PRD پروژه پورتفولیوی پویا:**
* ارائه قطعات متن آماده برای هر بخش از سند پورتفولیو (شامل تعریف پنل ادمین، احراز هویت، و بخش مدیریت سئو) به گونه‌ای که دانشجو شیوه نگارش را عمیقاً لمس کند.
5. **کال‌اوت‌های Quera:**
* `<details class="violet">`: نحوه ارجاع به فایل `PRD.md` در Cursor Composer با کاراکتر `@PRD.md` جهت تولید کدهای کاملاً هماهنگ.
* `<details class="red">`: تله «سند قطور و خسته‌کننده»؛ پرهیز جدی از تولید متون طولانی؛ سند باید فشرده، دقیق و خوانا برای مدل باشد.
### آنچه نباید وارد آن شویم (Out-of-Scope):
- تبدیل سند به ریزتسک‌های گام‌به‌گام برای اجرا (درس بعدی ۴.۹).
- ورود به جزئیات دیزاین سیستم یا فیگما (فصل ۵).
---
## ۳. مفاهیم کلیدی و کلمات تخصصی (Key Concepts & Terms)
| اصطلاح انگلیسی | معادل فارسی مصوب | توضیح یک‌خطی ساده |
| :--- | :--- | :--- |
| PRD (Product Requirements Document) | سند نیازمندی‌های محصول | سند مرجع مشخص‌کننده اهداف، رفتارها و معیارهای یک نرم‌افزار قبل از شروع ساخت |
| Lean PRD | سند چابک و سبک | ساختار فشرده و متمرکز از PRD متناسب با سرعت و ظرفیت پنجره بافت هوش مصنوعی |
| Single Source of Truth (SSOT) | منبع واحد حقیقت | مرجع متنی واحدی در پروژه که پاسخ تمامی ابهامات رفتاری و طراحی از روی آن استخراج می‌شود |
| Co-Authoring | هم‌آفرینی / تالیف مشترک | تعامل رفت‌وبرگشتی انسان و هوش مصنوعی برای تولید، نقد و پالایش اسناد مهندسی |
| Tech Stack | پشته فناوری | ترکیب فریم‌ورک‌ها، زبان‌ها، پایگاه داده و کتابخانه‌های مورد استفاده در ساخت نرم‌افزار |
---
## ۴. جایگاه‌های تصاویر و نمودارها (Visual & Diagram Placeholders)
> **راهنمای ایجنت نویسنده:** تمام تصاویر باید در پوشهٔ `images/` قرار گرفته و در قالب جدول تک‌خانه‌ای وسط‌چین با کپشن تفصیلی درج شوند:
1. **تصویر کاور درس:** `images/cover.png`
* **موضوع:** کاور مدرن با تم تیره که سند درخشان `PRD.md` را در مرکز معماری دیجیتال پروژه با خطوط اتصال نوری به ادیتور و ایجنت نمایش می‌دهد.
2. **آناتومی چارچوب ۶ بخشی سند چابک:** `images/lean-prd-framework.png`
* **موضوع:** اینفوگرافیک ساختاری ۶ بلوک: ۱. بیان مسئله $\rightarrow$ ۲. پرسونا $\rightarrow$ ۳. محدوده $\rightarrow$ ۴. فیچرها $\rightarrow$ ۵. الزامات کیفی $\rightarrow$ ۶. استک فنی.
3. **چرخه سه‌مرحله‌ای هم‌آفرینی با هوش مصنوعی:** `images/co-authoring-prd-cycle.png`
* **موضوع:** دیاگرام تعاملی: پرامپت سازنده انسان $\rightarrow$ پیش‌نویس اولیه AI $\rightarrow$ نقد و پیرایش معمار انسان $\rightarrow$ سند نهایی در `PRD.md`.
4. **سند PRD در نقش قطب‌نمای ایجنت در ادیتور:** `images/prd-as-agent-compass.png`
* **موضوع:** اسکرین‌شات تمیز از فراخوانی `@PRD.md` در Composer محیط Cursor که مانع از انحراف مدل می‌شود.
---
## ۵. بخش‌بندی و ساختار محتوایی پیشنهادی درس‌نامه (`README.md`)
1. **تیتر اصلی:** `# نوشتن PRD با AI: ساخت منبع واحد حقیقت برای ایجنت‌ها`
2. **مقدمه:** چرا نوشتن یک سند سبک و شفاف، تفاوت میان سردرگمی ایجنت و خروجی شگفت‌انگیز است؟
3. **جدول کاور درس**
4. **تغییر پارادایم: از اسناد قطور تا فایل زنده `PRD.md`:** فلسفه وجودی سند در وایب کدینگ.
5. **چارچوب ۶ بخشی Lean Vibe PRD:** تشریح ارکان شش‌گانه با زبان روشن.
6. **فرایند گام‌به‌گام هم‌آفرینی با هوش مصنوعی:**
* پرامپت استاندارد تولید پیش‌نویس اول.
* روش‌های پیرایش و حذف حاشیه‌های اضافی توسط معمار انسان.
7. **برش‌هایی از PRD واقعی پروژه محوری (پورتفولیوی پویا):**
* ارائه اسنیپت‌های بیانیه مسئله، پرسونا، محدوده MoSCoW.
* اسنیپت معیارهای قبولی ورود، ادمین و سئو.
* اسنیپت الزامات کیفی و استک فنی.
8. **باکس نکته طلایی Quera (`<details class="violet">`):** استفاده از دستور `@PRD.md` در محیط کامپوزر ادیتورها.
9. **باکس هشدار Quera (`<details class="red">`):** فرار از تله اسناد حجیم و غیرقابل خواندن برای مدل‌های زبانی.
10. **جمع‌بندی درس‌نامه:** تولد سند کامل پروژه و آماده‌سازی برای تبدیل آن به فهرست تسک‌های اجرایی.
---
## ۶. معیارهای پذیرش (Acceptance Criteria for Reviewer)
- [ ] چارچوب استاندارد ۶ بخشی PRD چابک با منطق محکم ارائه شده باشد.
- [ ] فرایند تعاملی هم‌آفرینی (Co-Authoring) با هوش مصنوعی به جای کپی منفعلانه آموزش داده شود.
- [ ] قطعات نمونه (Snippets) مشخص از سند پورتفولیوی پویا در متن گنجانده شده باشد.
- [ ] اهمیت قرارگیری فایل `PRD.md` در ریشه پروژه و فراخوانی آن در ادیتور برجسته گردد.